قرارداد فروش اقساطی کالا؛ جدول پرداخت بهتنهایی کافی نیست
تعداد قسط کافی نیست. کالا، قیمت نهایی، رسید هر پرداخت و پیوند تحویل با برنامه مالی را پیش از امضا روشن کنید.

وقتی درباره تعداد قسطها توافق میکنید، بخش مهمی از مذاکره انجام شده است؛ اما هنوز باید معلوم باشد چه کالایی، با چه قیمت نهایی و در چه وضعیتی تحویل میشود. اگر فقط عدد قسطها نوشته شود، اختلاف ممکن است از هزینه حمل، زمان نصب یا معنای «پرداختشده» شروع شود.
این راهنما درباره آمادهسازی قرارداد فروش اقساطی کالا است. معاملات ملک، تسهیلات بانکی و کالاهای دارای مقررات ویژه به بررسی جداگانه نیاز دارند. بندهای ضروری قرارداد را در راهنمای تنظیم قرارداد با هوش مصنوعی ببینید.
کالا و قیمت کل را پیش از اقساط روشن کنید
نام کالا، مدل، تعداد، شناسه، نو یا کارکردهبودن و لوازم همراه را ثبت کنید. اگر ویژگی مهمی در تصمیم خرید نقش داشته، آن را به مشخصات قابل بررسی تبدیل کنید. درباره قیمت نهایی و هزینههای جداگانه مانند حمل یا نصب نیز صریح باشید.
مواد ۳۴۱ و ۳۴۲ قانون مدنی به امکان تعیین موعد برای پرداخت یا تحویل و لزوم معلومبودن مشخصات مبیع میپردازند. متن این مواد بازنشر است. جدول اقساط باید در کنار موضوع روشن معامله قرار بگیرد، نه جای آن. این مقاله جای بررسی مقررات اختصاصی فروشنده، کالا یا ابزار پرداخت را نمیگیرد.
جدول پرداخت را با جمع نهایی کنترل کنید
جدول زیر فقط مثال محاسباتی است؛ مبلغ مناسب یا شرط پیشنهادی برای معامله شما نیست:
| مرحله | مبلغ به ریال | موعد |
|---|---|---|
| پیشپرداخت | ۱۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | تاریخ دقیق مورد توافق |
| قسط اول | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | تاریخ دقیق اول |
| قسط دوم | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | تاریخ دقیق دوم |
| قسط سوم | ۸۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | تاریخ دقیق سوم |
| جمع | ۳۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ | — |
در متن واقعی، همه تاریخها را کامل بنویسید. مبلغ کل، پیشپرداخت و مانده باید با هم سازگار باشند. ریال و تومان را جابهجا استفاده نکنید و اگر هر دو را مینویسید، تبدیل عددها را کنترل کنید.
روش پرداخت و رسید را مشخص کنید
حساب مقصد، روش پرداخت و اطلاعات لازم در رسید را ثبت کنید. اگر شخص دیگری پول را دریافت میکند، مبنای اختیار او را بررسی کنید. برای هر پرداخت مشخص باشد مربوط به کدام قرارداد و کدام مرحله است. حدود همین اختیار را در راهنمای وکالتنامه کاری جدا ببینید.
اگر از چک یا سند تضمینی استفاده میشود، شماره، مبلغ، تاریخ و علت تحویل را روشن کنید و مقررات اختصاصی آن ابزار را جداگانه بررسی کنید. تحویل یک ابزار پرداخت را در نوشتهها با وصول قطعی وجه مخلوط نکنید. از ارائه سند سفید یا رسیدی که واقعیت را نشان نمیدهد پرهیز کنید.
تحویل کالا را به برنامه مالی پیوند دهید
تاریخ و محل تحویل، مسئول حمل، هزینه نصب و روش ثبت کسری یا عیب را مشخص کنید. اگر تحویل مرحلهای است، فهرست هر مرحله را بنویسید. درباره ضمانت کیفیت و خدمات پس از فروش نیز به عبارت کلی «با گارانتی» اکتفا نکنید؛ تعهدکننده و سند مربوط را شناسایی کنید. برای ثبت خودِ تحویل، صورتجلسه تحویل کار را ببینید.
در مثال فرضی فروش یک دستگاه، ممکن است پرداخت قسط دوم با نصب ارتباط داشته باشد. اگر چنین توافقی دارید، رویداد نصب و نحوه ثبت آن را روشن کنید تا دو طرف درباره موعد پرداخت برداشت متفاوت نداشته باشند.
پیامد تأخیر را بدون عبارتهای مبهم بررسی کنید
اگر یک قسط پرداخت نشد، قرار است چه اتفاقی بیفتد؟ روش اعلام، فرصت احتمالی رفع تأخیر، خسارت یا حق مورد توافق باید دقیق و از نظر اعتبار بررسی شود. از فرضهایی مانند «فروشنده همیشه میتواند کالا را پس بگیرد» یا «یک قسط عقب بیفتد، قرارداد خودکار تمام است» استفاده نکنید. پرسشهای پیش از نوشتن خسارت را در وجه التزام در قرارداد ببینید.
همچنین اثر پرداخت زودتر، پرداخت ناقص یا توافق بعدی درباره تمدید را روشن کنید. تغییر جدول را در یک نسخه مشخص ثبت کنید تا دو برنامه متناقض باقی نماند.
چکلیست نهایی
- موضوع معامله و تمام اقلام همراه مشخص است.
- جمع اقساط با قیمت و مانده قرارداد تطبیق دارد.
- هزینههای جانبی و مسئول آنها روشن است.
- روش تحویل، رسید و ضمانتها هماهنگاند.
- پیامد تأخیر و شروط مهم بازبینی حقوقی شدهاند.
با آمادهکردن این اطلاعات، میتوانید از سرویس تنظیم قرارداد برای پیشنویس منظم استفاده کنید. پیش از امضا، عددها و شروط را با توافق واقعی تطبیق دهید.
سوالات متداول
اگر جمع قسطها با قیمت کل نمیخواند چه کنم؟
پیش از امضا جمع را با پیشپرداخت و مانده تطبیق دهید. ریال و تومان را هم جابهجا ننویسید.
تحویل چک همان وصول وجه است؟
خیر. تحویل ابزار پرداخت را با وصول قطعی وجه یکی ننویسید و شماره، مبلغ، تاریخ و علت تحویل را روشن کنید.
آیا یک قسط عقبافتاده قرارداد را خودکار تمام میکند؟
خیر. این فرض را در متن نیاورید. روش اعلام، فرصت رفع تأخیر و اثر شرط را جدا بررسی کنید.
این راهنما درباره فروش اقساطی کالاست و جای بررسی معاملات ملکی، تسهیلات بانکی یا کالای دارای مقررات ویژه را نمیگیرد.


